info@tlacorp.es +34 965 48 81 68
Talen: Languages: English / French / Deutsch/ Dutch

Erfbelasting in Spanje. Spaanse testamenten. Spaans erfrecht.

Erfbelasting in Spanje. Spaanse testamenten. Spaans erfrecht.

Welkom op onze sectie over de Spaanse erfbelasting, testamenten en erfrecht. In deze sectie zult u nuttige informatie vinden over het Spaans en internationaal erfrecht en de behandeling van erfenissen zonder testament.

Wanneer een persoon overlijdt, al dan niet in Spanje, valt de nalatenschap open en dienen alle bezittingen overgemaakt te worden aan de erfgenamen. Hieronder beschrijft ons team van specialisten stap voor stap wat er gaat gebeuren met de nalatenschap in Spanje. Enkele essentiële vragen worden beantwoord zoals:

  • wat is een Spaans testament en wanneer is dit interessant?
  • hoe worden de successierechten in Spanje berekend?
  • welke regels zijn van toepassing op mijn erfenis?

Stap I. Identificeer de bezittingen van de erflater

Alle bezittingen van de erflater worden in kaart gebracht en gelokaliseerd, waaronder de onroerende goederen, bankrekeningen, aandelen, levensverzekeringen, wagens, etc.  Dit is niet alleen belangrijk voor de overdracht van de nalatenschap, maar tevens om de toepasselijke erfbelasting te betalen.

Tip: Als u permanent in Spanje woont, maak dan voor uw erfgenamen een lijst op met uw bezittingen in Spanje.

Stap II. Welke regels zijn van toepassing op de nalatenschap? Het Spaans erfrecht of het Belgisch of Nederlands erfrecht?

Voor 2012 bepaalde het Spaans recht dat het land van de nationaliteit van de erflater de overdracht van de nalatenschap regelde. De overdracht van een Spaans buitenverblijf van bijvoorbeeld een Brit werd toen geregeld door het Brits erfrecht. Dit veroorzaakte echter moeilijkheden, aangezien het Brits recht het Spaans erfrecht van toepassing verklaarde voor zover de bezittingen zich in Spanje bevonden…

Maar waarom is het bepalen van het toepasselijke recht zo belangrijk? Elk land heeft zijn eigen erfrecht, met verschillen en gelijkenissen. Net zoals het Belgisch erfrecht heeft Spanje een systeem van reservataire erfgenamen, waardoor je bijvoorbeeld de kinderen niet zomaar kan onterven. Met de aankomende verandering van het Belgisch erfrecht, dat in principe meer vrijheid zal geven aan de erflater, kan het in sommige situaties nuttig zijn om ervoor te zorgen dat het Belgisch erfrecht van toepassing is op uw Spaanse bezittingen.

Na augustus 2015 heeft het Spanje parlement een wet aangenomen om deze problemen te vermijden. U zal nu twee opties hebben in Spanje:

1) u kiest het toepasselijke erfrecht in uw testament;

2) wanneer u geen keuze heeft gemaakt, wordt het toepasselijke erfrecht bepaald door uw permanente verblijfplaats gedurende de laatste vijf jaar.

Als uw permanente verblijfplaats niet duidelijk vaststaat, omdat u bijvoorbeeld regelmatig in Spanje overwintert, wordt er gekeken naar het land waar u de sterkste band mee heeft.

Stap III.  Is er een testament? Is er een Spaans testament?

In de derde stap wordt er nagegaan of de erflater een testament heeft opgesteld. Het is perfect mogelijk dat u meerdere testamenten heeft: een testament van het thuisland en een Spaans testament.

A.   Er is een Spaans testament

De nalatenschap in Spanje kan zonder problemen verdeeld worden. Let op: een Spaans testament is enkel geldig indien het werd geregistreerd in het Registro Central de Ultima Voluntad. In praktijk is er wel een probleem. Als u in uw Spaans testament opteert om het buitenlands erfrecht toe te passen, kan de erfgenaam dit betwisten voor de Spaanse rechter. De Spaanse rechter beoordeelt dan de geldigheid van het testament aan de hand van het recht van de nationaliteit van de erflater. Om dit te voorkomen, is de redactie van uw testament door specialisten noodzakelijk.

B.   Er is enkel een testament van het land van uw nationaliteit

Eerst dient het testament officieel vertaald te worden naar het Spaans. Dit is in de regel al duurder dan het opstellen van een Spaans testament! Daarnaast dienen de erfgenamen het sterftecertificaat, het geboortecertificaat en eventueel de gegevens van de burgerlijke stand door te geven en te laten vertalen. Eventueel dient er ook een lokale beheerder van de nalatenschap aangesteld te worden. De hele procedure kan een aantal maanden duren. Dit is problematisch aangezien de successierechten betaald dienen te worden binnen de zes maanden na overlijden.

C.   Er is geen testament

In dit geval is het Spaans erfrecht van toepassing indien de vaste verblijfplaats van de erflater zich bevond in Spanje, en dit op zijn gehele nalatenschap, dus zowel Spaanse als niet-Spaanse bezittingen.

Hoe wordt een testament afgewikkeld in Spanje?

Het accepteren van een erfenis gebeurt voor de Spaanse notaris. De erfgenamen (of de vertegenwoordigers) handelen de Escritura af, dit is een beschrijving van alle activa en passiva in de nalatenschap, de rang en de verdeling van de bezittingen onder de erfgenamen en de formele acceptatie ervan. Tot slot worden de nieuwe eigendomstitels van onroerende goederen ingeschreven in het kadaster.

Stap IV. Berekening van de Spaanse erfbelasting

De Spaanse erfbelasting is enorm complex en wordt gedeeltelijk op nationaal niveau en gedeeltelijk op regionaal niveau geregeld. Onafhankelijk van het toepasselijke erfrecht, is de Spaanse erfbelasting van toepassing op alle bezittingen gelegen in Spanje (tenzij de goederen in handen zijn van een vennootschap). Merk op dat de erfgenamen niet over de nalatenschap kunnen beschikken tot dat zij de erfbelasting hebben betaald.

De Spaanse erfbelasting wordt berekend op basis van de erfgenaam en niet op de nalatenschap zelf. Er zijn evenwel verschillende reducties, vrijstellingen en tarieven van toepassing die deels afhankelijk zijn van de regio. De totale te betalen erfbelasting kan dus met een aantal technieken worden verminderd. Fiscale planning is dus aan te raden om de Spaanse erfbelasting te vermijden.

Spaanse erfbelasting voor residenten en niet-residenten

Voor 2015 werden residenten en niet-residenten ongelijk behandeld door de Spaanse erfbelasting. Het Europese Hof van Justitie heeft Spanje hiervoor veroordeeld. Na 2015 heeft de Spaanse wetgever de erfbelasting aangepast, zodat er nu wel een gelijke behandeling is en ook niet-residenten kunnen genieten van belastingverminderingen. Daarnaast is er een recht op terugbetaling van de te veel betaalde belasting voor legaten voorafgaand aan 2015.

Hoe wordt de belasting concreet berekend?

Het tarief situeert zich tussen 7,65% en 34%. Er zijn echter verschillende reducties mogelijk:

– de afstammelingen tot 21 jaar hebben een recht op vermindering vanaf 15.956,87 euro tot 47.858,59 euro, afhankelijk van de leeftijd;

– de erfgenamen in rechte lijn, eerste graad (kinderen en ouders) ouder dan 21 jaar en de langstlevende echtgenoot hebben recht op een vermindering vanaf 15.986,87 euro;

– andere familieleden hebben recht op een vermindering vanaf 7.993,46 euro.

Dit zijn minimumverminderingen. Elke regio kan de vermindering verhogen.

In de regio Valencia

– De afstammelingen tot 21 jaar hebben een recht op vermindering vanaf 100.000 euro tot 156.000 euro, afhankelijk van de leeftijd en een bijkomende vermindering van 75% op het toepasselijke tarief;

– De erfgenamen in rechte lijn, eerste graad (kinderen en ouders) ouder dan 21 jaar en de langstlevende echtgenoot hebben recht op een vermindering van euro 100.000 euro en een bijkomende vermindering van 50% op het toepasselijke tarief.

In geval van permanente residentie in Valencia zal de belastbare basis van de gezinswoning verminderd worden met 95% met een maximumvermindering van 150.000 euro op voorwaarde dat:

– de erfgenamen in eerste graad en/of de overlevende echtgenoot ouder zijn dan 65 jaar en twee jaar voorafgaand aan het overlijden samenleefden met de erflater;

– het onroerend goed gedurende vijf jaar voorafgaand aan het overlijden werd gebruikt als de gezinswoning.

In de regio Murcia

De afstammelingen in eerste graad onder de 21 jaar hebben recht op een vermindering van het belastingtarief van 99% op de gezinswoning. Hetzelfde geldt voor afstammelingen ouder dan 21 jaar en de overlevende echtgenoot, maar dan gelden verminderingen van 60% op het belastingtarief.

In de regio Andalucia:

In Andalucia wordt de belastbare basis van de gezinswoning verminderd met 99,99% in geval van permanente residentie in Spanje. Daarnaast geldt er een belastingvermindering ten belope van 175.000 euro voor de erfgenamen in rechte lijn, de eerste graad (kinderen en ouders) en de overlevende echtgenoot.

Stap V. Werking van het Spaans erfrecht

De onderstaande tekst bespreekt het Spaans erfrecht in grote lijnen.

In het algemeen kan er gesteld worden dat de overlevende echtgenoot recht heeft op de helft van het vermogen verworven tijdens het huwelijk. De andere helft van het vermogen gaat naar de nalatenschap. Daarenboven heeft de overlevende echtgenoot recht op lijfrente (usufructo vitalicio) ten belope van een derde van het onroerend goed in de nalatenschap, op voorwaarde dat de volle eigendom naar de kinderen gaat. De kinderen hebben evenwel pas toegang tot dit derde als de overlevende echtgenoot ook overlijdt.

Een ander derde van de nalatenschap wordt verdeeld onder de kinderen. Het laatste derde kan de erflater naar believen verdelen, al dan niet over de kinderen. Indien er geen kinderen zijn, krijgen de ouders van de erflater minimaal recht op een derde. Ook de overlevende echtgenote heeft minimaal recht op een derde.

Weet dat de verdeling van de nalatenschap binnen zes maanden na overlijden dient te zijn afgerond, op straffe van betaling van boetes bovenop de erfbelasting.

Praktisch

Een Spaans testament moet voldoen aan een aantal vormvoorwaarden en dient opgemaakt te worden voor de notaris (testamento abierto). De notaris behoudt een eigen versie en stuurt een kopie op naar de Registro Central de Ultima Voluntades. Ook een geheim testament is mogelijk (testamento cerrado). In dat geval krijgt de notaris geen inzage in het testament.

Tot slot: bij de opmaak van een Spaans testament is het belangrijk om expliciet te melden dat het enkel betrekking heeft op vermogen in Spanje. Het testament van uw thuisland dient de toepasselijkheid van het Spaans vermogen expliciet uit te sluiten.

Is het verplicht om een Spaans testament op te maken?

Neen. Het is echter wel aan te raden om de afhandeling van de nalatenschap te vergemakkelijken.

Waarom vergemakkelijkt een Spaans testament de afhandeling van de nalatenschap?

  1. Dit laat u toe om het toepasselijke erfrecht te kiezen.
  2. U vermijdt het grootse deel van de praktische rompslomp bij de afhandeling van de nalatenschap; de procedure zal eenvoudiger en sneller verlopen. Ook zal de procedure aanzienlijk goedkoper zijn met een Spaans testament dan zonder.

Conclusie: niet verplicht, maar wel aan te raden om een Spaans testament te laten opmaken.

Tips:

Kies het toepasselijke erfrecht.

Beperk de toepasselijkheid van het Spaans testament tot bezittingen gelegen in Spanje.